Ochrona lokatorów – projekt zmian (druk 2447) i to, co obowiązuje dziś

Ustawa o ochronie praw lokatorów mówi, kiedy właściciel może wypowiedzieć najem i jak przebiega eksmisja. Poselski projekt (druk nr 2447) przesunąłby te zasady na korzyść właścicieli. To projekt – nie obowiązuje. Poniżej: co mówi ustawa dziś, co zmieniłby projekt i co z tego wynika dla osoby, która wynajmuje mieszkanie.

To projekt – nie obowiązuje. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2447). Stan prac na 9 października 2026 r.: pierwsze czytanie na posiedzeniu Sejmu 30 kwietnia 2026 r., projekt skierowano do komisji; 2 września 2026 r. wpłynęło stanowisko rządu. Treść może się zmienić albo projekt może przepaść – przed decyzją sprawdź, czy ustawa została uchwalona i ogłoszona w Dzienniku Ustaw.

Ochrona lokatorów dziś i według poselskiego projektu (druk nr 2447), który nie obowiązuje: wypowiedzenie przy zaległości za trzy pełne okresy płatności, a według projektu za jeden; wypowiedzenie, gdy właściciel chce zamieszkać – dziś pół roku z lokalem zamiennym albo 3 lata bez niego, według projektu zawsze pół roku; ochrona lokatora powyżej 75 lat zostaje; prawo do lokalu socjalnego węższe także przy dużych zaległościach; pisma na ostatni adres skuteczne także po końcu najmu.
Infografika: Ochrona lokatorów: projekt zmian. Dz.U. 2023 poz. 725 i druk nr 2447 · stan prawny: 9.10.2026. Pobierz infografikę (PNG)

Dziś i według projektu

SprawaDziś (Dz.U. 2023 poz. 725)Według projektu
Wypowiedzenie przy zaległościachzwłoka za co najmniej trzy pełne okresy płatności, pisemne uprzedzenie i dodatkowy miesiąc na zapłatę (art. 11 ust. 2 pkt 2)zwłoka za co najmniej jeden pełny okres, przy tym samym uprzedzeniu i dodatkowym miesiącu
Właściciel chce zamieszkać sam albo z bliskimipół roku naprzód przy lokalu zamiennym albo tytule lokatora do innego lokalu; bez tego – 3 lata naprzód (art. 11 ust. 4–5)zawsze pół roku naprzód, na koniec miesiąca; uchylenie przepisów o 3 latach i sankcjach (ust. 5–7)
Lokator powyżej 75 lat bez innego lokaluwypowiedzenie z ust. 5 skuteczne dopiero z chwilą śmierci lokatora (ust. 12)ta sama ochrona, odniesiona do nowego ust. 4
Brak prawa do lokalu socjalnegoprzy przemocy w rodzinie, rażącym naruszaniu porządku, zajęciu lokalu bez tytułu (art. 17 ust. 1)także przy zwłoce za co najmniej trzy okresy (nowy art. 14 ust. 5a) i gdy od końca umowy na czas oznaczony minęły co najmniej 3 miesiące
Korespondencja na ostatni adresw czasie trwania najmu (art. 6g)także po końcu najmu, do wydania lokalu – również pisma sądu i komornika

Projekt zmienia też Kodeks postępowania cywilnego – komornik mógłby usunąć dłużnika do noclegowni albo schroniska także w innej gminie tego samego województwa – oraz Kodeks karny: właściciel nie popełniałby przestępstwa, nie płacąc za media lokalu zajmowanego bez tytułu prawnego, ani wchodząc do takiego lokalu. Ustawa weszłaby w życie po 30 dniach od ogłoszenia.

Co obowiązuje dziś – najważniejsze zasady

  • Właściciel wypowiada najem lokatorowi tylko z przyczyn z ustawy, na piśmie pod rygorem nieważności i ze wskazaniem przyczyny (art. 11 ust. 1).
  • Na miesiąc naprzód – m.in. przy używaniu lokalu niezgodnie z umową mimo upomnienia, zaległościach za trzy okresy po uprzedzeniu, podnajmie bez zgody (art. 11 ust. 2).
  • Gdy właściciel nie zamieszka w lokalu po wypowiedzeniu „na 3 lata”, lokator może wrócić albo żądać różnicy w czynszu za rok, a właściciel pokrywa koszty przeprowadzki (art. 11 ust. 6).
  • Sąd, nakazując eksmisję, orzeka o prawie do lokalu socjalnego; części osób nie może go odmówić (art. 14).

Pełny przegląd zapisów umowy – w poradniku umowa najmu mieszkania – co zapisać, a zasady kaucji – w poradniku kaucja za mieszkanie.

Co z tego wynika dla wynajmującego

  1. Licz na obecne przepisy. Umowę zawieraj i wypowiadaj według dzisiejszej ustawy. Projekt może się zmienić albo przepaść.
  2. Najem okazjonalny – projekt go nie zmienia. To nadal najprostsza droga do odzyskania mieszkania po końcu umowy, przy dodatkowych formalnościach: najem okazjonalny – jak zawrzeć.
  3. Dokumentuj zaległości i pisma. Uprzedzenie o zamiarze wypowiedzenia i dodatkowy termin na zapłatę – zawsze na piśmie, z potwierdzeniem doręczenia.
  4. Sprzedaż z lokatorem – sprzedaż nie kończy najmu, a cena zależy od tego, kto kupi mieszkanie z lokatorem: sprzedaż mieszkania z najemcą.

Porozmawiaj o cenie

Zastanawiasz się, czy dalej wynajmować, czy sprzedać? Porównaj oba warianty w kalkulatorze „wynająć czy sprzedać”, a ceny z transakcji w okolicy omów z ekspertem na konsultacji cenowej (30 minut, 199 zł). To rozmowa o danych, nie porada prawna.

Pytania i odpowiedzi

Czy przepisy o wypowiadaniu najmu lokatorom się zmieniły?

Nie. Druk nr 2447 to poselski projekt po pierwszym czytaniu, skierowany do komisji. Obowiązuje ustawa o ochronie praw lokatorów w dotychczasowym brzmieniu.

Po ilu okresach zaległości można dziś wypowiedzieć najem lokatorowi?

Gdy lokator zalega z czynszem lub opłatami za co najmniej trzy pełne okresy płatności – po pisemnym uprzedzeniu o zamiarze wypowiedzenia i wyznaczeniu dodatkowego, miesięcznego terminu na zapłatę. Projekt obniża ten próg do jednego pełnego okresu.

Czy mogę wypowiedzieć najem, bo chcę zamieszkać w swoim mieszkaniu?

Dziś – na pół roku naprzód, gdy lokator ma gdzie zamieszkać w warunkach jak w lokalu zamiennym albo gdy dostarczysz mu lokal zamienny; bez tego – na 3 lata naprzód. Projekt przewiduje zawsze pół roku. Ochrona osób powyżej 75 lat bez innego lokalu i bez osób zobowiązanych do alimentów zostałaby.

Czy projekt zmienia najem okazjonalny?

Nie – nie zmienia przepisów o najmie okazjonalnym. To nadal sposób na prostsze odzyskanie mieszkania po końcu umowy, opisany w poradniku najem okazjonalny – jak zawrzeć.

Stan prawny na: 9 października 2026 r. To informacja ogólna, nie porada prawna. Przepisy się zmieniają – przed decyzją potwierdź szczegóły w urzędzie, u notariusza albo prawnika. Przed decyzją otwórz aktualne źródła z listy poniżej.

Źródła

·